Over de toppen van het Rothaargebirge – een vijfdaagse toerlanglauftocht in het Sauerland

De Rothaarsteig is een wandeltocht die over de hoogste kammen en toppen van het Rothaargebirge loopt, zo rond de 700-800 meter hoogte. Eind januari 2022 is het dan zover, met z’n vieren gaan we op pad, op zoek naar sneeuw in het Sauerland. De weersverwachtingen zijn niet best. Zou het gaan lukken? Onderstaand het verslag van een toerlanglauftocht die nèt kon.

langlaufen sauerland

Al sinds een jaar of 10 gaan we bijna elk jaar met een groep vrienden langlaufen in het Sauerland. Meestal ligt er rond half februari net genoeg sneeuw voor mooie tochten. Soms ligt er een dik pak. Garanties zijn er niet. Vanuit een vaste plek maken we mooie tochten door de wit besneeuwde bossen. Vaak is dat een combinatie van dagtochten over de loipes en door ongespoord terrein. Al jaren is er het plan om een doorgaande toerlanglauftocht door het Sauerland te maken. Maar dan moet er natuurlijk wel genoeg sneeuw liggen!

Dag 1: Station Brilon Wald – Hochheide Hütte – Willingen Stryck

langlaufen sauerland

We starten onze tocht op het station Brilon Wald. Een eenzaam stationnetje in de bossen iets ten zuiden van Brilon. Het is grijs, het miezert een beetje en alles is groen. Geen sneeuw te zien! We binden de ski’s op de rugzak en volgen de gele bordjes omhoog die ons naar de hoofdroute van de Rothaarsteig brengen. Een voordeel, maar ook een nadeel, van het Sauerland is dat je er nergens kan verdwalen. Het gebied wordt doorsneden door tientallen gemarkeerde wandelroutes en op zo’n beetje elk kruispunt vindt je wegwijzers. Als we iets hoger komen zien we door de bomen heen de laatste sneeuwresten liggen. Geen kans om hier te laufen. We passeren een weg en lopen verder door het bos, langzaam omhoog. Onder ons een klein stuwmeer. We zien steeds meer kleine sneeuwveldjes. Een bord waarschuwt dat we het privé land van een Freiherr (baron) betreden. De meest directe route richting Willingen is afgesloten voor het publiek omdat het een “rustgebied voor het wild” is (in Duitsland is dat een jachtgebied waar pottenkijkers ongewenst zijn).

langlaufen sauerland

We komen nu boven de 650 meter hoogte en daar begint het kleine wonder van het Sauerland. Een dun maar aaneengesloten sneeuwdek bedekt de weg. De toerski’s kunnen onder en het laufen kan beginnen! Even later horen we een geweerschot in het bos, de Freiherr is aan het jagen in zijn rustgebied. We glijden heerlijk verder over het dunne laagje sneeuw over uitgestorven bospaden naar de Hochheide Hütte. Een eenzaam gelegen hut waar je alleen kunt eten, een mooie pauzeplek. Onder het genot van goulashsoep, taart en curryworst drogen we op. Hier komen we ook de eerste andere wandelaars en langlaufers tegen.

langlaufen sauerland

Nadat we zijn opgewarmd skiën we over de mooie Hochheide naar beneden. Hier in het open terrein ligt nog een flink pak sneeuw en de loipes zijn gespoord. Via een zwarte loipe dalen we af naar Willingen Stryck. Een ree springt in de schemer weg. De afdaling heeft net genoeg sneeuw (nou ja, ijs) om beneden te komen. We komen uit bij de Mühlenkopf Schanze, een skischans aan de rand van het dorp. We belanden tussen de televisiewagens die verslag komen doen van de wereldbekerwedstrijd skispringen die in het weekend plaatsvindt. We overnachten in hotel Friederike, een zeer klassiek ingericht Duits hotel met zwembad en sauna.

Dag 2: Willingen Stryck – Küstelberg – Winterberg

langlaufen sauerland

’s Nachts is er een heel dun laagje sneeuw gevallen. Het heeft een magisch effect: het is weer goed laufen over verijsde wegen en bospaden. Al vlak bij het hotel kunnen de ski’s onder. Een tocht  over witbesneeuwde bospaden brengt ons terug naar de Rothaarsteig. Het is vandaag droog, het vriest een beetje en de zon schijnt door de bomen. In de bossen is het uitgestorven en stil, mensen laten zich niet zien. Er zijn alleen vele afdrukken van dierensporen. We volgen de Rothaarsteig die door het glooiende bos loopt. Nabij het dorpje Küstelberg komen we in open landbouwgebied. Over sneeuwbedekte wegen en akkers dalen we af naar het dorpje. Konditorei Astenblick in Küstelberg (aanrader!) is vandaag helaas gesloten. Even buiten het dorp vinden we een zonnige lunchplek in de luwte van een oude schuur. Gelukkig hebben we genoeg te snacken in de rugzakken!

langlaufen sauerland

Het gaat verder over de Rothaarsteig door het golvende landschap met bos en akkers. We passeren de bron van de Ruhr waar een miezerig stroompje water uit de heuvel komt. Via witbesneeuwde weggetjes en weilanden bereiken we de rand van Winterberg. De ski’s gaan op de rugzak en zo lopen we het stadje in. Apfelstrudel bij café Heimatliebe.

 Al lopend bereiken we ons pension in het westelijke deel van het stadje. We worden begroet door een automaat waar je een code in moet voeren om toegang te krijgen. Onpersoonlijker en commerciëler wordt het niet. Over smaak valt te twisten, maar Winterberg is misschien wel de lelijkste plek van het Sauerland. Vergeven van skiliften, parkeerplaatsen, vreetschuren, te dure hotels en andere attracties gericht op massaal ski-toerisme. Eigenlijk is het een beter idee om in het kleinere Altastenberg of Neuastenberg te overnachten. Volgende keer beter.

Dag 3: Winterberg – Hoheleyehutte – Latrop

langlaufen sauerland

Vandaag voorspelt de weersverwachting een zware dooiaanval met temperaturen ver boven nul en regen in de middag. We gaan daarom op tijd op pad. Op de weg is het al druk met skiliefhebbers op zoek naar een parkeerplaats. Wij duiken zo snel mogelijk het bos in om de Rothaarsteig weer op te pakken. We dalen een stukje af over de skipiste om bij de Nordhanglift uit te komen. De meeste skipistes rond Winterberg zijn zo flauw dat ze op (toer-)langlaufski’s prima te doen zijn.

Langlaufen Sauerland

Voor ons ligt de Kahler Asten, met 842 meter het hoogste punt van Nordrhein-Westfalen. We klimmen al traverserend omhoog over de gesloten skipiste bij de Nordhanglift. Op de top zijn de omstandigheden guur, er hangt een dikke mist en er staat een harde wind. Het voelt fris, maar de temperatuur ligt al flink boven de 0 graden. Als we de Kahler Asten zijn afgedaald, hebben we moeite om ons te oriënteren, het is allemaal wit en mistig. We vinden de juiste route en door wit besneeuwde weilanden en bossen komen we bij de Hoheleye Hütte. Hier brandt de haard en staan er Kaiserschmarren op het menu. Een ideale pauzeplek!

langlaufen sauerland

Vanaf hier loopt de Rothaarsteig kilometers over een glooiende beboste heuvelkam. Het is nu 5 graden boven nul, het dooit hard. Maar het dunne laagje sneeuw is nog net voldoende om over te skiën. We passeren de Albrechtsplatz. Wij skiën verder, maar wie zin heeft kan hier een extra rondje doen over de loipes naar de hut van de Skiclub Girkhausen, een klein en sneeuwzeker langlaufparadijsje. Even later passeren we ook de afslag naar het gehucht Schanze, verder gaat het door het bos. Onderweg vele groepen wandelaars, die ons soms wat verbaasd aankijken en ons aanmoedigen. Wij zijn de enige laufers hier vandaag. Alleen echte langlaufliefhebbers zijn zo gek om over het dunne, snel smeltende laagje sneeuw te skiën.

langlaufen sauerland

Bij Kühhude maakt het bos even plaats een eenzame boerderij met weilanden. Om de eindeloze productiebossen langs de Rothaarsteig wat op te vrolijken zijn er hier ook kunstwerken en attracties in het bos geplaatst. Het hoogtepunt is een hangbrug midden in het bos zonder een duidelijke functie. Om zo lang mogelijk sneeuw te houden volgen we de hoogste kam. Het glijdt prima over de verijsde wandelsporen. Als we pal ten zuiden van het dorpje Latrop staan, is het tijd om de bergen te verlaten. Na 200 meter skiën is het over met de sneeuw. De ski’s gaan op de rugzak en we dalen via een steil bospad af naar Latrop. Een mooi, klein en afgelegen dorpje met vakwerkhuizen aan het einde van de asfaltweg. We slapen in een goed verzorgd hotel met heerlijk diner en ontbijt; een aanrader!

Dag 4: Latrop – Jagdhaus – Rhein-Weser-Turm

langlaufen sauerland

Na het uitgebreide ontbijtbuffet binden we de ski’s op de rugzak. We klimmen via een mooi beekdal omhoog naar de hoofdkam. Ligt er nog wat sneeuw om te skiën? We doen een poging op de laatste sneeuwresten, maar die eindigt al snel in de modder van het bospad. Het heeft te hard geregend en gedooid, langlaufen is onmogelijk. De ski’s gaan weer op de rugzak. Door de eindeloze bossen bereiken we het gehucht Jagdhaus. We zijn welkom voor koffie en chocolademelk, maar taart wordt pas vanaf 13.00 uur geserveerd. Pünktlichkeit voor alles!

langlaufen sauerland

We vervolgen onze weg al wandelend over de Rothaarsteig. Over brede boswegen door het eindeloze productiebos, waar de laatste sneeuw- en ijsresten wegdooien. Met een flink pak sneeuw biedt het Sauerland een prachtig landschap. Maar zonder sneeuw is het na verloop van tijd wel wat somber, donker en saai. Na een korte lunchpauze in een houten schuilhutje gaat het verder door het bos. Het bospad is hier voorzien van een smeltende laag ijs. Al glibberend bereiken we zo de Rhein-Weser-Turm. Een markante toren die in 1932 is gebouwd. In het restaurant onder in de toren hebben ze verse Zweedse wafels en Glühwein.

We zijn de enige gasten die hier vannacht blijven slapen. Vlak voor het diner beklimmen we de mooie houten toren die een wijds uitzicht over het Sauerland biedt. De vriendelijke dames van het restaurant bereiden een lekker diner met Schnitzel, wild en een vegetarische hap. Voor de volgende dag is er sneeuw voorspeld. Het is wel de grote vraag of die op tijd komt om de tocht al skiënd af te sluiten.

Dag 5: Rhein-Weser-Turm – station Vormwald

langlaufen sauerland

Als we ’s ochtends wakker worden sneeuwt het stevig. De parkeerplaats is bedekt met een laag verse sneeuw van ca. 8 centimeter dik. Genoeg om de tocht over de Rothaarsteig op de ski’s te vervolgen. Na het ontbijt gaan de ski’s onder. De bossen zien er weer prachtig uit. De laag verse sneeuw is echter nog dun. Op sommige plekken net genoeg om één skiër te houden. Die laat dan een bruin spoor achter. Wie voorop gaat heeft de beste keuze. Soms is de laag zelfs daarvoor te dun, en kom je abrupt tot stilstand op bladeren en stenen. Vallen en opstaan. Dan moeten de ski’s weer uit.

We dalen af naar het dal van de Schwarzbach, een mooi beschermd beekdal. Omdat het stevig doorsneeuwt kunnen de ski’s nu onder blijven. Over de glooiende bospaden gaat het verder. De stilte wordt alleen verstoord door een eenzame man uit Oberhausen die in zijn Subaru Impreza rondjes door de sneeuw rijdt. Ieder zo zijn hobby.

langlaufen sauerland

Het sneeuwdek groeit hard verder. Dik besneeuwde bomen en paden. Omdat het dooisneeuw is, plakt deze soms in grote plakken onder de ski’s. Een beetje stampen en dan glij je weer. Na een pauze in een schuilhutje gaat het verder door het dik besneeuwde winterlandschap. De laatste kilometers brengen ons bij station Vormwald. Een eenzaam station op een pas midden in het bos. We zijn de enige passagiers die hier instappen op het treintje. Met ruime bogen daalt het treintje af naar Kreutztal. De sneeuw gaat weer over in regen en het landschap wordt weer groen. In Kreutztal stappen we over op de trein naar Hagen, waar de auto geparkeerd staat. Einde van een geslaagde toerlanglauftocht!

Lees ook de praktische informatie over deze tocht.

langlaufen sauerland

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s