Je eerste toerlanglauftocht

Gaaf! Maar is dit wat voor mij? Kan ik dit wel? Wat voor spullen heb je nodig voor zo’n tocht? We zullen je proberen te helpen deze vragen te beantwoorden. Daarbij onderscheiden we de volgende aandachtspunten:

  • Groepsreis of zelfstandig op pad?
  • Uithoudingsvermogen voor een tocht
  • Comfort in winterse omstandigheden
  • Goed gezelschap
  • Skigevoel en skitechniek
  • Uitrusting
  • Voorbereiding en organisatie
  • Winterse navigatie
  • Geen contact met de buitenwereld

Hieronder bespreken we deze aandachtspunten één voor één.

Groepsreis of zelfstandig op pad?

Wellicht is het een goed idee om als eerste toerlanglauftocht te kiezen voor een georganiseerde reis. Van een goede tochtleider en ervaren tochtgenoten kun je in korte tijd heel veel leren. Laat je vooraf informeren over reizen die voor jou geschikt zijn. De reisorganisatie neemt je in de voorbereiding ontzettend veel werk uit handen en kan je goed advies geven. Een tochtleider zorgt onderweg voor het navigeren en het voorop lopen. Ook beschikt een tochtleider over de mogelijkheid om hulp in te schakelen in geval van nood, ook als er geen mobiele dekking is.

Uithoudingsvermogen voor een tocht

Je hoeft geen topsporter te zijn. Wat je wel op zijn minst nodig hebt is doorzettingsvermogen en een goede duurconditie. De inspanning op een meerdaagse toerlanglauftocht is enigszins vergelijkbaar met een meerdaagse huttentocht in de Alpen met een rugzak van 12 tot 14 kg. Het helpt als je ervaring hebt met een kampeertrektocht. Bij voorkeur doe je enige training vooraf. De duurtraining kan bestaan uit het maken van enkele wandelingen of fietstochten van een dagdeel of een hele dag. Goed voorbereid zou je zonder probleem in staat moeten zijn om in Nederland een wandeling met dagrugzak van 20 tot 25 km of een fietstocht van 80 tot 100 km te maken in je eigen tempo, zonder al te veel te hoeven pauzeren. Je zult in staat moeten zijn lange dagen te maken. Tenzij het een hut van het luxe type betreft, ga je na aankomst nog tot enkele uren aan de bak om te zorgen voor het uitgraven van de ingang, een aangename temperatuur, heet water en een maaltijd. Bovendien zorg je vóór vertrek voor een schone hut met aangevulde voorraden.

Comfort in winterse omstandigheden

Vaak is het buiten goed toeven, zeker als de zon schijnt. Maar temperaturen van -20°C zijn niet ongewoon in de Scandinavische winter en het kan nog kouder zijn. Daarbij is de wind een sterk bepalende factor voor hoe koud het voelt, de zogenaamde windchill. Ook de aanwezigheid van vocht in je kleding kan je snel doen afkoelen (het kan ook boven nul zijn en regenen).

Ben je een koukleum? Ook dan is het prima mogelijk om comfortabel de winterdag buiten door te komen. Op wintersport heb je wellicht al ervaren dat -10°C bij windstil weer in de zon met gepaste kleding veel aangenamer kan zijn dan een Nederlandse gure herfstwind met motregen.

Bij goed omgaan met uiteenlopende winterse omstandigheden zijn twee aspecten belangrijk: de juiste uitrusting (kleding, andere bescherming) en het juiste gedrag om comfortabel te blijven (hoe gedraag je je in de kou, hoe gebruik je je uitrusting, hoe anticipeer en reageer je op een veranderende situatie). Soms, als de weersomstandigheden te slecht zijn, zal je besluiten om niet op pad te gaan. De basis voor een goede uitrusting en gedrag bouw je op door ervaring het jaar rond buiten in Nederland, in de bergen in de zomer en specifiek ook in de winter. We raden je daarom aan om een toerlanglauftocht te ondernemen als je uitgebreide ervaring met buitensporten hebt en ook reeds winterervaring hebt. Bijvoorbeeld tijdens een week langlaufen of een sneeuwschoentocht in de Alpen.

Goed gezelschap

Ga niet alleen op pad. We herhalen dit nog eens: ga niet alleen. En ga niet zomaar met iemand, kies het juiste gezelschap. Ken je iemand die ervaren is met het maken van een toerlanglauftocht en die jou wil meenemen? Ken je daarnaast nog andere mensen met dezelfde droom en de juiste achtergrond? Mooi, ga samen! En doe dit in goed overleg en goede voorbereiding. Het is ook verstandig om vooraf afspraken te maken over wie de leiding heeft/hebben op een tocht in geval van moeilijke omstandigheden.

Skigevoel en skitechniek

Het lopen op bij jou passende toerlanglaufski’s is niet moeilijk te leren. Hoogstens is het gecontroleerd afdalen een uitdaging. Wel is het zaak dat je niet voor het eerst van je leven op ski’s staat: je zal al wat skigevoel moeten hebben voor je aan de tocht begint. Ben je een Alpiene skiër die zonder problemen een rode helling af gaat? Heb je minstens een week ervaring met langlaufen in de loipe met aanzienlijke hoogteverschillen (rode/zwarte loipe)? Dat is voldoende voorkennis mits je met een ervaren persoon op stap gaat waar je de techniek van kunt leren. Heb je die ervaring niet? Dan willen we je van harte aanbevelen een korte toerlanglaufcursus te volgen (mogelijk bij Vasa Sport onder de noemer backcountry).

Achter iemand aan lopen is één ding, het leiden van een groep in matige tot slechte zichtomstandigheden is, zeker als routemarkering ontbreekt, een vak apart, waarvoor (naast navigatievaardigheid) skigevoel, skitechniek en ook enige moed nodig zijn. Zorg dat in je gezelschap de juiste ervaring en capaciteit aanwezig is, boek een groepsreis of laat je begeleiden door een gids.

Uitrusting

Je gaat de wildernis in en zult je uitrusting bij je moeten dragen. Dat betekent dat je alle noodzakelijke spullen bij je moet hebben en dat het gewicht van je bagage een punt van aandacht is.

Zie onze paklijst voor de spullenboel die je zult moeten bezitten vanuit eerdere buitensportactiviteiten of voor deze tocht nieuw zult moeten aanschaffen of huren. Je kunt veel hebben aan de uitrusting die je hebt aangeschaft voor een eerdere (zomerse) hutten- of kampeertocht en onderweg hebt beproefd. Was je daarbij comfortabel in uiteenlopende weersomstandigheden? Was je in staat om onderweg buiten te pauzeren ook als het een wat gure dag was?

Net zoals bij andere buitensporten kan het erg prettig zijn om het gewicht van de mee te nemen bagage te minimaliseren. Niet alleen om de fysieke belasting binnen de perken te houden, maar bovendien omdat het lopen en balanceren op ski’s lastig wordt als je topzwaar bent. Welk uitrustingsstuk is eigenlijk overbodig voor je tocht? Is het mogelijk om iets in je uitrusting te vervangen door een lichtere versie? Als algemene regel kun je hanteren dat je niet meer dan ca. 20% van je lichaamsgewicht moet dragen om nog lekker te kunnen lopen. Hoe lichter je rugzak, hoe makkelijker het gaat.

Voor het toerlanglaufen zul je de juiste ski’s, schoenen, stokken en stijgvellen moeten hebben. Deze moeten geschikt zijn voor jouw schoenmaat, gewicht, lengte en de tocht die je van plan bent te gaan maken, en ook in goede staat zijn. Voor je eerste tocht zul je waarschijnlijk overgaan tot huur van materialen. Verzeker je ervan dat je door een deskundige de juiste en kwalitatief goede spullen krijgt aangemeten, dat je skiuitrusting compleet is en dat het materiaal geschikt is voor de tocht die je gaat maken. We hebben zelf zeer uiteenlopende ervaringen met het huren van skimateriaal in Scandinavië; in Nederland kun je een skiuitrusting huren bij Vasa Sport, daar nemen ze de tijd en krijg je goed materiaal en kundig advies.

Samengevat raden we je aan je toerlanglaufuitrusting voornamelijk op te bouwen uit de uitrusting die je eerder hebt beproefd tijdens andersoortige tochten of je deskundig te laten adviseren.

Voorbereiding en organisatie

Met een groepje een toerlanglauftocht plannen en organiseren is een aardige logistieke operatie die je niet in de laatste weken voor vertrek even tussendoor kunt regelen. Hiermee bedoelen we:

  • het kiezen van de route en het juiste gezelschap
  • het kennismaken
  • het maken van afspraken
  • het opzetten van een realistisch tochtplan
  • het kiezen van geschikt navigatiemateriaal
  • het uitzoeken van de heen- en terugreis en het boeken van alle tickets
  • het tot stand komen van een paklijst
  • het aanschaffen of huren van de juiste persoonlijke materialen en spullen voor groepsgebruik
  • het maken van een plan voor het eten onderweg en het samenstellen van maaltijden
  • het vervoeren van alle spullen naar het beginpunt van de tocht
  • het verdelen van de groepsbagage
  • etc. etc.

Begin op tijd (een aantal maanden vooraf) en zorg voor een goed plan.

Winterse navigatie

Ga je zelfstandig voor het eerst op pad, kies dan een tocht die volledig via gemarkeerde winterroutes loopt. In zijn algemeenheid geldt dat de routes in Zweden veel duidelijker zijn gemarkeerd en vaak landschappelijk ook eenvoudiger zijn dan de routes in Noorwegen. De minst ingewikkelde tochten zijn op deze website met één ster (*) gemarkeerd. Daarnaast raden we je aan voor extra zekerheid op pad te gaan met iemand met vaardigheid in het navigeren in de bergen (omgaan met kaart, kompas, GPS). Een goede routemarkering helpt je in principe altijd naar de volgende hut, ook bij zeer slechte zichtomstandigheden, maar in zulke condities zijn de marges voor (navigatie-)fouten dun.

Geen contact met de buitenwereld

We leven vandaag de dag in een wereld waarin je voortdurend online bent. De mensen om je heen gaan vaak ook uit van jouw vanzelfsprekende bereikbaarheid. In het Scandinavische hoogland is het mobiele bereik praktisch nul. Kun jij het aan om een week lang niets van de buitenwereld te vernemen? Wat vinden je naasten van dat idee? Voor sommigen is dit een verademing, voor anderen een gedurfde stap. En wat doe je bij een ongeval onderweg, waarbij medische bijstand of evacuatie nodig is, maar contact met de hulpdiensten per mobiele telefoon onmogelijk is? Een satelliettelefoon, Spot satellite messenger of Garmin InReach Mini kan uitkomst bieden in zo’n situatie.

Conclusie

Ben je een ervaren bergwandelaar met ervaring met meerdaagse huttentochten met bagage of met kampeertrektochten? Heb je enig skigevoel? Heb je enige winterervaring? Kun je je moeiteloos oriënteren en navigeren in bergachtig terrein? Zelfstandig op toerlanglauftocht gaan is dan zeker binnen bereik! Begin met een relatief eenvoudige tocht, bijvoorbeeld één van de tochten op deze site die met één ster (*) zijn gemarkeerd. Het boeken van een georganiseerde reis kan een aanrader zijn voor je eerste tocht. Veel zaken worden je uit handen genomen, je kunt deskundig advies krijgen, en het is bovendien een zeer leerzame ervaring voordat je zelfstandig op pad gaat. Tenslotte wijzen we je op onze disclaimer. God tur!

< Terug naar Wat is toerlanglaufen? > Verder naar Weer, Klimaat & Reisperiode